Zjadają mole letnie sukienki.

Przy mikrofonie:
Kakao
[Какао]





z gatunku: lounge, easy listening
oficjalna strona

Duet Jewgienii Bacharewej [Евгения Бахарева] i Jewgienija Nomierowskiego [Евгений Номеровский]. Pochodzą z Wołgogradu, choć dziś działają w Moskwie. Tworzą w nurcie szeroko pojętej elektroniki. Grają sample i stawiają, jak wiele tego typu kolektywów, na żeński wokal, poetyckie teksty i erudycję muzyczną obydwu autorów. Próbują tworzyć lekką i przyjemną muzykę pop, bez ryczących gitar i twardych uderzeń. Grają swbodnie i w tym ich wielka siła. Balansują między trip-hopem i nu-jazzem. Na koncie mają dwa albumy: "Always" z roku 2009 i singiel: "Utrom zima" [Утром зима, czyli rankiem zima]. Oba do odsłuchania na stronie zespołu w serwisie Soundcloud.com.

Początkowo byli projektem stricte studyjnym. Z czasem opracowali program "live" i zaczęli koncertować. Poniżej próbka dźwięku na żywo, choć nie z koncertu. Z pierwszej płyty tytułowe "Always":

 A na koniec jeszcze inaczej, żwawiej, weselej:

Mama mówi, że jestem komunistą.

Przy mikrofonie:
Kirpiczi
[Кирпичи]

Zespół prezentowałam jakiś czas temu. Dziś historię uzupełnię o jeszcze jeden utwór. Numer trzynaście na piątym albumie Kirpów z roku 2004 "Let's rock": "Raboczij klass mira" [Рабочий класс мира, czyli światowa klasa robotnicza]:

pobierz dobrą nutę 

Piosenka jest coverem "Working class hero" Johna Lennona. Wykonywana była też między innymi przez zespół Green Day, Marilyna Mansona i Ozzy'ego Osbourne'a. Tekst mocny, kontrowersyjny, jak przystało na Lennona. W rosyjskim wariancie w adaptacji Kirpiczów [i w polskim, surowym, roboczym], wygląda on tak:

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Ты вязнешь в болоте ничтожных проблем,

Więźniesz w bagnie błahych problemów,

Потребляешь продукт, ты глух и ты нем,

Konsumujesz produkt, jesteś głuchy i niemy,

Телевизор укажет дорогу нам всем.

Telewizor wskaże drogę nam wszystkim.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Есть лишние деньги - ты пьян как свинья,

Są zbędne pieniądze - jesteś pijany jak świnia,

На все наплевать - ты такой же как я.

Wszystko masz gdzieś - jesteś taki sam jak ja.

Ты так сладко спишь, никого не виня.

Tak słodko śpisz, nikogo nie widząc.

Во всем мире тоже такая фигня.

Na całym świecie takie samo dziadostwo.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Мне мама сказала, что я коммунист,

 Mama mówi, że jestem komunistą,

Но я просто пытаюсь понять где верх а где низ.

A ja po prostu próbuję zrozumieć, gdzie jest góra a gdzie dół.

Если хочешь стать героем будь честен и чист.

Jeśli chcesz zostać bohaterem bądź szczery i czysty.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Вы все согласны с тем, что я говорю,

Wszyscy się zgadzacie z tym, co mówię,

Но вы в сранном рабстве, как я посмотрю.

Ale jesteście w zasranej niewoli, z tego co widzę.

Понимаешь ли ты о чем я говорю?

Ty rozumiesz o czym mówię?

Ты ебанный раб, как я посмотрю.

Jesteś jebanym więźniem, z tego co widzę.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Рабочий класс мира пойдет дорогой иной.

Światowa klasa robotnicza pójdzie inną drogą.

Рабочий класс мира пойдет дорогой иной.

Światowa klasa robotnicza pójdzie inną drogą.

Если хочешь быть с ним, то следуй за мной.

Jeśli chcesz być z nią, to podążaj za mną.

Если хочешь быть с ним, то следуй за мной.

Jeśli chcesz być z nią, to podążaj za mną.

Рабочий класс мира быть должен другим.

Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

Рабочий класс мира быть должен другим.
Światowa klasa robotnicza powinna być inna.

John Lennon

Po dwie źrenice.

Przy mikrofonie:
Maja Kristalinskaja
[Майя Кристалинская]








z gatunku: piosenka estradowa
strona poświęcona piosenkarce

Urodzona w roku 1932  w rodzinie rosyjsko-żydowskiej w Moskwie. W szkole występowała w chórze dziecięcym zespołu pieśni i tańca przy Centralnym Domu Dzieci Kolejarzy. Już w dzieciństwie marzyła by zostać solistką operową. Znała na pamięć wiele partii z repertuaru operowego dla mezzosopranu. Ukończyła Moskiewski Instytut Awiacji, po czym skierowano ją do pracy do fabryki Czkałowa w Nowosybirsku. Szybko jednak wróciła do Moskwy, by pracować jako inżynier w kombinacie i śpiewać w amatorskich koncertach z fabrycznymi muzykami. 

W roku 1957 została laureatką Moskiewskiego Międzynarodowego Festiwalu Młodzieży i Studentów, gdzie wystąpiła z amatorskim zespołem "Pierwyje szagi" [Первые шаги, czyli pierwsze kroki]. Nagrała piosenkę Maszy do filmu "Żażda" [Жажда, czyli pragnienie], dzięki czemu osiągnęła popularność w Związku Radzieckim. Występowała w orkiestrze jazzowej Eddie Rosnera i Olega Łundstrema [Олег Лундстрем]. Śpiewała w moskiewskim teatrze estrady Musik-hall.

W wieku 29 wykryto u niej ziarnicę złośliwą. Podjęła leczenie, zaczęła występować z apaszką na szyi, by ukryć ślady choroby.

W roku 1966 nagrała piosenką "Nieżnost" [Нежность, czyli czułość] Aleksandry Pachmutowej [Александра Пахмутова] do słów Griebiennikowa [Гребенников] i Dobronrawowa [Добронравова]. Kristalinskaja była pierwszą wykonawczynią tej legendarnej pieśni i ona też została wizytówką piosenkarki. Uznana została za najlepszą piosenkarkę estradową roku. W 1974 przyznano jej wyróżnienie zasłużonej artystki RFSRR.

Ostatnie lata życia poświęciła na tłumaczenie z niemieckiego książki Marlene Dietrich, która w ZSRR ukazała się dopiero po śmierci piosenkarki. Kristalinskaja zmarła w roku 1985 w wieku 53 lat. Na jej mogile na Cmentarzu Donieckim w Moskwie widnieje epitafium:

"Nie odeszłaś, a po prostu wyszłaś, wrócisz - i znów zaśpiewasz."

A ja chciałam zaprezentować tę mniej znaną stronę Kristalinskiej - jazzową. Poniżej fragment filmu "Czełowiek idjot za sołncem" [Человек идёт за солнцемm, czyli człowiek idzie za słońcem] z roku 1961. Przy mikrofonie nie kto inny jak Maja Kristalinskaja w piosence "U tebja takije głaza" [У тебя такие глаза, czyli masz takie oczy]. Muzyka: Tariwerdijew [Таривердиев], słowa: Kirsanow [Кирсанов]:

У тебя такие глаза

Masz takie oczy
Будто в каждом по два зрачка.

Jakby w każdym były po dwie źrenice.
Как у самых новых машин

Jak u najnowszych samochodów
По ночам из шоссе, в шоссе,

Nocami z szosy w szosę,
Пролетают машины шумя

Przelatują samochody hałasując
Двумя парами фар...

Dwoma parami świateł...
У тебя двойные глаза.

Masz podwójne oczy.
Их хватило б на два лица.

Starczyłoby ich na dwie twarze.
И сияет весь океан

I lśni cały ocean
От помноженных на два глаз.

Od pomnożonych przez dwa oczu.

Понимаешь, твои глаза

Rozumiesz, twoje oczy
Двух земных полушарий карта.

Są mapą dwóch półkul ziemskich.
Ты когда закрываешь их,

Kiedy je zamykasz,
Погружается на ночь экватор,

Pogrąża się w nocy równik,
А когда их прошу открыть я,

A kiedy proszę je otworzyć,
В них два полюса голубых

Są w nich dwa bieguny błękitne
В миг открытья...

 W chwili otwarcia...

pobierz nastrojową nutę

Zjedz, córeczko, jajko dietetyczne.

Ścieżkę dźwiękową do radzieckiej superprodukcji animowanej o Muzykantach z Bremy prezentowałam w poście "Śladami muzykantów z Bremy". Dziś jeszcze jeden fragment tego soundtracku. Z części drugiej: "Po sliedam Briemienskih muzykantow" [По следам Бременских музыкантов, czyli Śladami Muzykantów z Bremy], z roku 1973. "Niczego ja nie hochu" [Ничего я не хочу, czyli niczego nie chcę]. Muzyka Giennadija Gładkowa, słowa Jurija Entina:

Ах ты, бедная моя трубадурочка!

Ach, biedna moja trubadureczko!
Ну смотри, как исхудала фигурочка!

No popatrz, jak schudła figureczka!
Я заботами тебя охвачу!

Troską cię otoczę!

Ничего я не хочу!!!

Ja niczego nie chcę!!!

Состоянье у тебя истерическое,

Jesteś w stanie histerycznym,
Скушай, доченька, яйцо диетическое.

Zjedz, córeczko, jajko dietetyczne.
Или может обратимся к врачу?

Albo może zwrócić się do lekarza?

Ничего я не хочу!!!

Ja niczego nie chcę!!!

Ах, принцессочка моя горемычная,

Ach, królewno moja nieszczęsna,
Скоро будут здесь певцы заграничные.

Wkrótce przybędą tutaj śpiewacy zagraniczni.
Выбирай любого - все оплачу.

Wybieraj dowolnego - wszystko opłacę.

Ничего я не хочу!!!

Ja niczego nie chcę!!!

Tu nie ma żadnego sekretu.

"Прогулки по воде" - "Spacery po wodzie"

 pobierz dobrą nutę

Szósta kompozycja z albumu "Czużaja zjemlja" [Чужая земля, czyli cudza ziemia] z roku 1991. Przy mikrofonie Nautilus Pompilius:

С причала рыбачил апостол Андрей,

а Спаситель ходил по воде.

И Андрей доставал из воды пескарей,

а Спаситель — погибших людей.

Z brzegu łowił ryby apostoł Andrzej
a Zbawiciel chodził po wodzie.
I Andrzej wyjmował z wody kiełbie,
 a Zbawiciel - martwych ludzi.

И Андрей закричал — я покину причал,

если ты мне откроешь секрет.

И Спаситель ответил: "Спокойно Андрей,

никакого секрета здесь нет.

I Andrzej krzyknął - ja zostawię nadbrzeże,
jeśli zdradzisz mi sekret.
I Zbawiciel odpowiedział: "Spokojnie, Andrzeju,
tu nie ma żadnego sekretu.

Видишь там, на горе, возвышается крест.

Под ним десяток солдат. Повиси-ка на нем. 

А когда надоест, возвращайся назад,

гулять по воде, гулять по воде,

гулять по воде со мной!"

Widzisz, tam, na górze, stoi krzyż.
Pod nim dziesiątki żołnierzy. Powiś na nim.
 A kiedy cię znudzi, wracaj z powrotem,
spacerować po wodzie, spacerować po wodzie,
 spacerować po wodzie ze mną!"

Но учитель, на касках блистают рога,

черный ворон кружит над крестом...

Объясни мне сейчас, пожалей дурака,

а распятье оставь на потом.

Ale nauczycielu, na hełmach błyszczą rogi,
czarna wrona krąży nad krzyżem...
 Wyjaśnij mi teraz, pożałuj durnia,
 a ukrzyżowanie zostaw na potem.

Онемел Спаситель и топнул в сердцах

по водной глади ногой.

"Ты и верно дурак!" и Андрей в слезах

побрел с пескарями домой.

Oniemiał Zbawiciel i tupnął rozgniewany
o powierzchnię wody nogą.
 "Rzeczywiście jesteś durniem!" i Andrzej we łzach
pobiegł z kiełbiami do domu.

Видишь там, на горе, возвышается крест.

Под ним десяток солдат. Повиси-ка на нем. 

А когда надоест, возвращайся назад,

гулять по воде, гулять по воде,

гулять по воде со мной!"

Widzisz, tam, na górze, stoi krzyż.

Pod nim dziesiątki żołnierzy. Powiś na nim. 

 A kiedy cię znudzi, wracaj z powrotem,

spacerować po wodzie, spacerować po wodzie,

 spacerować po wodzie ze mną!"

Илья Кормильцев

Ilja Kormilcew

Koncert poświęcony pamięci Wiktora Coja.

20 czerwca 1992, Łużniki, Moskwa.

1994, Kijów.

Skuci jednym łańcuchem.

Lata 50. w Związku Radzieckim. Szarym i smutnym Związku Radzieckim, gdzie państwo kreuje obraz przykładnego obywatela, kontroluje na każdym kroku, by nikt się, Boże uchowaj, nie wyróżniał z tłumu, by wszyscy byli do siebie podobni, zlali się w szarą masę. W takich warunkach wśród młodzieży kształtuje się barwna subkultura, jako alternatywna dla monotonnych komsomolców. Stiljagi (a po polsku bikiniarze) - kultywujący amerykański obraz życia, wyróżniający się apolitycznością, cynizmem w sądach, negatywnym stosunkiem do radzieckiej moralności. Prześladowani przez komsomolców, ubrani w jaskrawe szmatki rodem zza oceanu (w warunkach radzieckich szyte w piwnicach i sprzedawane na czarnych rynkach), posługujący się swoim slangiem, a przede wszystkim kochający zagraniczną muzykę i taniec: jazz, rock-n-roll.

Winyle z modną muzyką zachodnią w Związku Radzieckim były oczywiście rzadkością. W związku z deficytem w podziemnych studiach zaczęto nagrywać muzykę na zdjęciach rentgenowskich, tak zwany rock na kościach (stiljagi nazywali takie płyty także szkielet mojej babci):

Całkiem niedawno, bo w 2008 roku, o subkulturze stiljag nakręcono film w reżyserii Walerija Todorowskiego [Валерий Тодоровский]. Krytycy i autorzy filmu zaliczają film do gatunku musicalu, komedii bądź tragikomedii muzycznej, w której główną rolę odgrywa muzyka właśnie. Przy czym nie byle jaka: hity radzieckiego rocka serwowane są nam w aranżacjach jazzowych i rock-n-rollowych. I ja się rzecz jasna na nich właśnie chcę skupić.

Dobór odpowiedniej oprawy muzycznej zajął trzy lata i okazał się najtwardszym do zgryzienia orzeszkiem dla autorów filmu. Przy czym twardszym niż choreografia tańców, więc naprawdę twardym. Według Todorowskiego w rosyjskim kinie nie ma tradycji musicalu: nie ma kompozytorów, mogących napisać hity, chociaż wielu z nich pisze dobrą muzykę. Reżyser zwracał się do różnych kompozytorów. Aleksiej Rybnikow, autor soundtracków wielu popularnych filmów, miał zajęty grafik na kilka lat do przodu. Inni z entuzjazmem się zgadzali, ale za każdym razem wyzwanie przerastało ich siły i rezygnowali. Kolejną propozycją było wykorzystanie nagrań archiwalnych lat 30.-50., czyli muzyki, której rzeczywiście słuchali stiljagi. Ale nie mieli oni swojej muzyki - jedynie zagraniczną, i Todorowski uznał za niewłaściwe tworzyć współczesny musical rosyjski w oparciu o amerykańskie piosenki.

W tym czasie rocker Jewgienij Margulis polecił Todorowskiemu rock lat 80. Jak wyjaśnia reżyser, to absolutna zbieżność: po pierwsze, odczuwanie świata twórców rosyjskiego rocka jest bliskie stiljagom; po drugie, oni też chcieli się wyróżniać, tworzyli kontra kulturę; po trzecie: to dzieci stiljag - pokolenie Coja i Butusowa wychowali ci, którzy w latach pięćdziesiątych słuchali boogie-woogie.

Wybrano repertuar, wykupiono prawa na użycie kilku piosenek w filmie, jednak nie wystarczyło ich po prostu zaśpiewać. Trzeba było piosenkami opowiedzieć historię. Dlatego też wiele tekstów zostało zmienionych, czasem wykorzystywano jedynie refreny. Zadaniem najtrudniejszym były nowe aranże. Kompozytora szykano rok. W końcu wybór padł na Konstantina Meladze, który nad muzyką do filmu pracował dwa i pół roku. Większość aranży utrzymana jest w duchu jazzu i rock-n-rolla, chociaż nie bez wyjątku: rapowa perełka, najmocniejszy, jak na mój gust, moment filmu, cover "Skowannyje odnoj cepju" [Скованные одной цепью, czyli skuci jednym łańcuchem] w wykonaniu silnych i zwartych komsomolców:

Среди нас он жил, мы шагали строем,

Честным парнем был, был простым героем,

Но правду не скрыть, этот час настал,

И вот обнажился звериный оскал,

И вот обнажился звериный оскал.

Скованные одной цепью,
связанные одной целью.

Ты посмел посягнуть на святая святых,
Где твои идеалы, ты плюнул на них!?
Ты за яркие тряпки, врагу продаёшься,
И с совестью, честью, легко расстаёшься,
Но ты не победишь, наша цепь не прервётся!

Скованных одной цепью,
связанных одной целью.

Ты под музыку толстых не смеешь плясать,
Не смеешь кривляться, и нас предавать,
Такого как ты не должно быть рядом,
Когда мы единым, идём отрядом,
Нам партия - мать, комсомол - наш отец.
Нука ты, СТОЯТЬ! хорошо, молодец.
Мы не станем петь, под чужую дудку.
Нам радостный горн, играет побудку.

Скованные одной цепью,
связанные одной целью.

Здесь не место таким подлецам и поддонкам,
Здесь свои идеалы оставляют потомкам,
Здесь хором поют, по течению гребя,
Здесь в ногу идут, единения любя,
Нам радостно так же идти без тебя,
БЫТЬ!

Скованными одной цепью,
связанными одной целью.

Ольга Ципенюк [Olga Cipienjuk]

Илья Кормильцев [Ilja Kormilcew]

A na koniec oryginalna wersja piosenki, rockowa, w wykonaniu Nautilusa Pompiliusa. Nagranie z roku 1986 z płyty "Razłuka" [Разлука, czyli rozłąka]:

pobierz dobrą nutę

I wisi mgła nad rzeką Newą.

Przy mikrofonie:
Nol
Ноль
czyli Zero

z gatunku: rock

oficjalna strona

Jesień 1985. Leningrad. Akordeonista Fiodor Czistjakow [Djadja Fiodor], perkusista Aleksiej Nikols Nikołajew i Anatolij Płatonow tworzą zespół rockowy Nol [Ноль, czyli zero]. Spośród kapel lat osiemdziesiątych wyróżniał ich bajan jako główny instrument solowy.

Pierwszy album "Muzyka draczowych napilnikow" [Музыка драчёвых напильников, czyli muzyka zdzieraków] wydają w 1986 roku. W grudniu po raz pierwszy występują w Leningradzkim Rock-klubie. Trzy lata później ukazuje się drugi album "Skazki" [Сказки, czyli bajki], a w roku 91 - najbardziej znana wśród płyt Nolja "Piesnja o bezotwetnoj ljubwi k rodinie" [Песня о безответной любви к Родине, czyli pieśń o nieodwzajemnionej miłości do ojczyzny]. Album pełen hitów. Do dwóch z nich "Czełowiek i koszka" [Человек и кошка, czyli człowiek i kot] oraz "Idu - kurju" [Иду — курю, czyli idę - palę] nagrano klipy, które zresztą często pojawiały się w telewizji.

Podczas nagrań kolejnego dysku "Połundra" w 1992 roku Czistjakow zostaje zatrzymany w związku próbą morderstwa współlokatorki. Uznany zostaje za niepoczytalnego i wysłany na przymusowe leczenie w szpitalu psychiatrycznym. Po wyjściu ze szpitala dołącza do świadków Jehowy. Grupa zacicha na pięć lat. W tym czasie pozostali muzycy nagrywają album "Nol biez pałoczki" [Ноль без палочки].

W latach 97-98 muzycy spotykają się ponownie. Grają kilka koncertów pod nazwą "Fiodor Czistjakow i Orkiestr elektriczeskogo folklora". W maju 98 zespół rozpada się. Wychodzi album koncertowy "Szto tak sjerdce rastriewożeno". Poza tym, wszystkie płyty grupy zostają wydane ponownie.

Ja zaprezentuję jeden z największych hitów. Wraz z klipem. "Idu - kurju":

Возвращаюсь раз под вечер, обкурившись гашиша,
Wracam raz pod wieczór, napaliwszy się haszyszu,
Жизнь становится прекрасна, и безумно хороша
Życie staje się piękne i szalenie dobre

Иду, курю, иду, курю
Idę, palę, idę, palę.

И в ушах звон, шелестит листвой, 

I w uszach dzwon, szeleszczą liście,

И стоит туман над рекой Невой,
I wisi mgła nad rzeką Newą
Над рекой Невой стоит туман, 

Nad rzeką Newą wisi mgła,

Над дурман травой стоит туман,

Nad bieluniem wisi mgła,

Над рекой Невой стоит дурман

Nad rzeką Newą wisi bieluń
Над дурман травой пам-рам-пам-пам.

Nad bieluniem pam-ram-pam-pam.

Иду, курю, иду, курю
Idę, palę, idę, palę.

Пройдусь по абрикосовой, сверну на виноградную
Przejdę się po morelowej, skręcę w winogronową

И на тенистой улице я постою в тени...

I na zacienionej ulicy postoję w cieniu... 

Иду, курю, иду, курю
Idę, palę, idę, palę.